Okul Müdürlerinin Okullarında Yaşanan Sendikal Çatışmalara İlişkin Görüşleri ve Çatışma Yönetimi Stratejileri


DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.8238877Anahtar Kelimeler:
Çatışma, Çatışma yönetimi, Örgütsel çatışma, Çatışma yönetimi stratejileri, Okul müdürü, SendikaÖzet
Bu araştırmanın amacı; okul müdürlerinin, okullarındaki sendika üyesi öğretmenlerin sendikal kaynaklı çatışmalarına ilişkin görüşlerini ve çatışma yönetim stratejilerini belirlemektir. Nitel bir çalışma olarak desenlenmiş olan bu araştırmada durum incelemesi yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmış ve elde edilen veriler içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, kamu okullarında görev yapan 12 okul müdürü oluşturmaktadır. Çalışma grubu, ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Okulunda en az iki farklı sendikaya üye öğretmen bulunması ve okulundaki sendika üyesi öğretmenler arasında sendika kaynaklı en az bir çatışma yaşanmış olması örneklem seçme ölçütü olarak belirlenmiştir. Araştırmada, okul müdürlerinin çatışma kavramına genelde olumsuz anlam yükledikleri ve çatışma kavramını çoğunlukla “iletişimsizlik” olarak tanımladıkları; okullarda yaşanan sendikal çatışmaların ideolojik ve kişilik farklılıklardan, değer yargılarından, amaç farlılıklarından, iletişimsizlikten, adaletsiz kaynak paylaşımından, adil olmayan ödüllendirme sisteminden, yetki karmaşasından, statü farklılıkları ve bürokratik kurallardan kaynaklandığı; sendikal çatışmaların öğretmen ve öğrenciler üzerinde performans düşüklüğüne, motivasyon kaybına ve gruplaşmalara, stres, korku ve mutsuzluk oluşmasına, akademik başarının düşmesine, disiplin sorunlarına, hedeflerden sapmalara ve kafa karışıklığını neden olduğu; okul müdürlerinin okullarında yaşanan sendikal çatışmaları yönetmek için sırasıyla uzlaştırma, hükmetme ve kaçınma stratejilerini kullandıkları sonucuna ulaşılmıştır.
Referanslar
Abacıoğlu, M. (2005). Okul müdürlerinin çatışma yönetimi stilleri ile okul kültürü arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Akcan, E., Polat, S. & Ölçüm, D. (2017). Yönetici ve Öğretmen Görüşlerine Göre Sendikal Faaliyetlerin Okullara Etkisi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(3), 1101-1119.
Akcan, G. (2014). Örgütsel çatışmalar ve çatışma aşamalarında çatışma çözme yöntemleri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Beykent Üniversitesi, İstanbul.
Akgöz, E. E., & Cemaloğlu, N. (2020). Ortaokullarda çatışma nedenleri ve çözümüne ilişkin yönetici ve öğretmen görüşleri. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 22(7), 60-84.
Aksoy, H. (2014). Sendikalar ile ilişkili ya da ilişkisizliğimiz üzerine. Eleştirel Pedagoji Dergisi, (34), 34-35.
Allison, J. F. (1991). Perceptions of conflict resolution strategies, levels of conflict, and administrator interaction in high schools. (Unpublished master's thesis). The Pennsylvania State University, Pennsylvania.
Arslan, G. (2020). Okul yöneticileri ve öğretmenlerin çatışma yönetimine ilişkin algıları. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir.
Atay, A. (2014). Okul yöneticilerinin çatışma yönetimi stillerinin öğretmenlerin stres düzeyleriyle ilişkisinin incelenmesi: İstanbul ili Gaziosmanpaşa ilçesi örneği. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Aydın Üniversitesi, İstanbul.
Bağdatlı, F. (2015). Okul yöneticilerinin çatışma yönetimi stilleri ile örgüt kültürü arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Bala, A. (2018). Öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları ile çatışma stilleri arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bahçeşehir Üniversitesi, İstanbul.
Başaran, İ. E. (2008). Örgütsel Davranış İnsanın Üretim Gücü. Ankara: Siyasal Kitabevi.
Başkale, H. (2016). Nitel araştırmalarda geçerlik, güvenirlik ve örneklem büyüklüğünün belirlenmesi. DEÜ Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(1), 23-28
Batool, S., Khattak, S. R. & Saleem, Z. (2016). Impact of principal's age and administrative experience on conflict management styles at secondary school level. City University Research Journal, 6(2), 229-241.
Bayar, A. (2015). Bir örgüt olarak okulda meydana gelen çatışma nedenleri ve çözüm yollarına yönelik okul müdürlerinin görüşleri. Sakarya University Journal of Education, 5(3), 130-141.
Berkant, H. G. & Gül, M. (2017). Sendika Üyesi Öğretmenlerin Sendikalara Yönelik Algıları ve Sendikalardan Beklentileri. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6 (1), 419-442
Bilgin, A. (2000). Çatışma Çözme Taktikleri: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(1), 85-94.
Bilgin, N. (2014). Sosyal bilimlerde içerik analizi: Teknikler ve örnek çalışmalar. Ankara: Siyasal Kitabevi.
Bilgir, D. (2018). İlkokullarda yönetici-öğretmen çatışmaları ve çözüm yöntemleri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Kültür Üniversitesi, İstanbul.
Boucher, M. M. (2013). The relationship of principal conflict management style and school climate. (Unpublished master's thesis). University of South Carolina, Carolina.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2019). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık
Casiadi, S. (2017). Öğretmenlerin okul müdürlerinin iletişim becerileri ve çatışma yönetimi konusunda görüşleri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniveristesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Çanakkale.
Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches. 4st edition. California: Sage publications, inc.
Çelik, V. (2015). Eğitimsel liderlik. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Çınkır, Ş. (2010). İlköğretim okulu müdürlerinin sorunları: sorun kaynakları ve destek stratejileri. İlköğretim Online, 9(3), 1027-1036.
Daft, R. L. (2016). Management. Boston: Cengage Learning
Demirkaya, Y. (2012). Okul müdürlerinin çalışma stratejileri ve iletişim tarzlarına yönelik öğretmen algıları. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Eğitim Bilimler Enstitüsü, Burdur.
Demirtaş, H. & Özer, N. (2014). Okul müdürlerinin bakış açısıyla okul müdürlüğü. Kastamonu Eğitim Dergisi, 22(1), 1-24.
Durak, M. A. (2010). İlköğretim okullarında örgütsel çatışma ve örgüt performansı üzerine etkisi: Niğde merkez ilköğretim okulları üzerine bir araştırma. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Niğde Üniversitesi, Niğde.
Dülger, İ. & Dülger, Ş. (2022). Okul müdürlerinin görüşlerine göre okullarda karşılaşılan çatışmalar ve çözüm yöntemlerinin incelenmesi. Ulusal Eğitim Dergisi, 2(2), 444-46
Eraslan, L. (2011). Günümüz öğretmen sendikacılığının değerlendirilmesi. Eğitim ve Toplum, 1(1), 59-72.
Fraenkel, J. R., Wallen, N. E. & Hyun, H. H. (2011). How to design and evaluate research in education. New York: McGraw-Hill Humanities/Social Sciences/Languages.
Genç, N. (20017). Yönetim ve Organizasyon. Ankara: Seçkin Yayınları
Genç, O. (2011). İlköğretim okul yöneticilerinin çatışma çözme stratejilerinin öğretmen performansı üzerindeki etkisi (Gebze ilçesi örneği) . (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi, Sakarya.
Göçer, O. (2021). Ortaokul müdürlerinin çatışmalara ilişkin görüşleri ve çalışma yönetimi stratejileri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi, Antalya
Gümüşeli, A. İ. (1994). İzmir ortaöğretim okulları yöneticilerinin öğretmenler ile aralarındaki çatışmaları yönetme biçimleri. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
Himmetoğlu, B. (2014). İlkokullardaki öğretmen görüşlerine göre okul kültürü ile çatışma yönetim stilleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
İpek, C. (2012). Örgütsel çatışma ve çatışma yönetiminde uygulanabilecek örgüt geliştirme aracıları. C. Elma ve K. Demir (Ed.), Yönetimde Çağdaş Yaklaşımlar içinde (s. 235-270). Ankara: Anı Yayıncılık.
Karip, E. (2021). Çatışma yönetimi. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Kavak, Y., Ekinci, E. & Gökçe, F. (1997). İlköğretimde kaynak arayışları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 11(11), 309-320.
Kaymak, M. S. (2015). Okul yöneticilerinin iletişim becerileri ile çatışmayı yönetme stratejileri arasındaki ilişki (Kartal ilçesi örneği). (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Okan Üniversitesi, İstanbul.
Kılıç, N. T. (2017). Okul örgütü yöneticilerinin çatışma yönetim stratejileri ve öz yeterlilik algıları arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi).Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.
Koçel, T. (2015). İşletme yöneticiliği. İstanbul: Beta Yayınları.
Kürçe, S. G. (2015). Endüstri meslek liselerinde görev yapan okul yöneticilerinin çatışma yönetim stilleri: Ankara örneği. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Başkent Üniversitesi, Ankara.
Mayer, B. S. (2009). Staying with Conflict: A Strategic Approach to Ongoing Disputes. San Fransico: Jossey-Bass.
Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldana, J. (2018). Qualitative data analysis: A methods sourcebook. Thousands Oaks, CA: Sage.
Ören, D. (2021). Okul müdürü ile öğretmenler arası çatışmalarda yöneticiler tarafından kullanılan çatışma yönetim tarzlarının incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Okan Üniversitesi, İstanbul
Övün, Y. (2007). Okul müdürlerinin algılanan çatışma yönetim stilleri ve öğretmenlerde oluşturduğu stres düzeyi (Gebze örneği). (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Yeditepe Üniversitesi, İstanbul.
Özkalp, E. & Kırel, Ç. (2021). Örgütsel davranış. Bursa: Ekin Basım Yayın.
Özmen, F. & Aküzüm, C. (2010). Okulların kültürel yapısı içinde çatışmalara bakış açısı ve çatışmaların çözümünde okul yöneticilerinin liderlik davranışları. Sosyal ve Beşerî Bilimler Dergisi, 2(2), 65-75.
Pelit, E. (2003). Otel işletmeleri yöneticilerinin astlarıyla aralarındaki çatışmaları yönetme yöntemleri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi, Sakarya.
Polat, M. (2009). Çatışma yönetimi ve etkili iletişim: Karşılaşılan çatışma biçimleri; gereksinimler, beceriler ve öğrencilerin çatışma yönetimine olan tutumu. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
Rahim, M. A. (2001). Managing conflict in organization. third edition. Westport: Quorum Books.
Roselle, D. C. (2018). Elementary school principals' perceptions of conflict with teachers in elementary schools: a phenomenological study. (Unpublished master's thesis). Nova Southeastern University, Florida.
Silverman, D. (2006). Interpreting qualitative data: Methods for analyzing talk, text and interaction. London: Sage Publication Inc.
Sürücü, A. & Ünal, A. (2018). Öğrenci motivasyonunu artıran ve azaltan öğretmen davranışlarının incelenmesi. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 8(14), 253-295.
Şahan, İ. (2006). Okul müdürlerinin çatışma yönetim stilleri ve bunun öğretmen stres düzeylerine etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Yeditepe Üniversitesi, İstanbul.
Şahin, A. (2007). İlköğretim okulu yöneticilerinin kişiler arası iletişim becerileri ve çalışma yönetimi stratejileri arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
Şanlımeşhur, Ö. (2015). Organizasyonlarda algılanan örgütsel adalet ile çatışma ilişkisi ve bir araştırma. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Arel Üniversitesi, İstanbul.
Şimşek, M. Ş. & Çelik, A. (2021). Yönetim ve Organizasyon. Eğitim Yayınevi.
Tan, G. (2016). Okul müdürlerinin çatışma yönetme stilleri ve problem çözme becerileri arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Yeditepe Üniversitesi, İstanbul.
Taş, H. (2018). Eğitim, öğretim ve bilim hizmetleri kolunda faaliyet gösteren sendikaların yenilenen öğretim programlarına ilişkin görüşlerinin programın ögeleri bağlamında karşılaştırmalı olarak incelenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(57), 440-454
Taşdan, M. (2013). Eğitim İşkolundaki Sendikalara İlişkin Öğretmen Görüşleri. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 231-265.
Tengilimoğlu, D., Atilla, E. A. & Bektaş, M. (2016). İşletme yönetimi. İstanbul: Seçkin Yayıncılık.
Vaiz, M. E. (2017). İlköğretim okullarında okul yönetici ve öğretmenlerin çatışma durumlarına ilişkin görüşleri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Yakın Doğu Üniversitesi, Lefkoşa.
Varlık, S. (2008). İlköğretim okullarında yöneticilerle öğretmenler arasındaki örgütsel çatışma ve uzlaşma alanları (Konya ili örneği). (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi, Konya.
Yeniçeri, Ö. (2009). Örgütlerde Çatışma ve Yabancılaşma Yönetimi. İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayıncılık.
Yıldırım, A. (2003). İlköğretim okulu yöneticilerinin empatik eğilimleri ve empatik becerileri ile çatışma yönetimi ve stratejileri arasındaki ilişki (Ankara ili örneği). (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
Yıldırım, Ş. & Şimşek, H. (2018). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Yıldızoğlu, H. (2013). Okul yöneticilerinin beş faktör kişilik özellikleriyle çatışma yönetimi stili tercihleri arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.

İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2023 Uluslararası Eğitime Özgün Bakış Dergisi

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.