Türkiye’de Psikolojik Danışma ve Rehberlik Öğrencilerine Yönelik Lisansüstü Tezlerin Nitel Sentezi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18797328Keywords:
Psychological counseling and guidance, graduate theses, counselor education, professional development, psychological well-beingAbstract
This study aims to synthesize graduate theses conducted in Türkiye between 2005 and 2025 that sampled students in Psychological Counseling and Guidance (PCG) programs, in order to identify developmental trends and structural limitations in counselor education. Using a qualitative synthesis approach, 17 master’s theses accessed through the Council of Higher Education (YÖK) National Thesis Center were analyzed. The theses were examined across key thematic domains, including empathy, communication skills, self-efficacy, authenticity, cultural sensitivity, psychological well-being, career-related anxiety, supervision processes, and therapeutic alliance. The findings indicate that PCG students demonstrate meaningful development in empathy, communication skills, and professional self-efficacy throughout their education, with empathic tendencies increasing as class level advances. However, empathy and communication skills are predominantly addressed at a theoretical level and are insufficiently supported by experiential learning methods such as role-playing, supervised practice, and structured self-reflection. Supervision emerges as a critical factor in strengthening professional self-efficacy and therapeutic alliance, yet supervision opportunities in Türkiye remain limited and insufficiently standardized. In addition, career anxiety, employment uncertainty, economic pressures, and restricted access to psychological support services negatively affect students’ psychological well-being. Overall, graduate theses in Psychological Counseling and Guidance in Türkiye contribute substantially to understanding counselor development; however, the findings highlight the need for more experiential, supervision-centered, and career-supportive training models.
References
Akar, A. (2014). PDR ve psikoloji programı öğrencilerinin empatik eğilimleri ve narsistik kişilik özelliklerinin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Toros Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.
Akgün, Ö., Akdeniz, M., Kavukçu, E., & Avcı, H. (2020). Medical students’ empathy level differences by medical year, gender, and specialty interest in akdeniz university. Journal of Medical Education and Curricular Development, (7), https://doi.org/10.1177/2382120520940658
Akyıl, Y. (2023). Investigation of the mediator role of authenticity between emotional intelligence and resilience levels of university students. Research on Education and Psychology, 7(3), 459–474. https://doi.org/10.54535/rep.1348449
Altınok, K. (2022). Rehberlik ve psikolojik danışmanlık lisans öğrencilerinin empatik eğilimleri ile iletişim becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Kırşehir.
Andersen, F., Johansen, A., Søndergaard, J., Andersen, C., & Hvidt, E. (2020). Revisiting the trajectory of medical students’ empathy, and impact of gender, specialty preferences and nationality: a systematic review. BMC Medical Education, 20(1), 1-18. https://doi.org/10.1186/s12909-020-1964-5
Bayne, H., Ocampo, R., & Wilson, T. (2023). Building cultural empathy and deconstructing whiteness in counselor education. Counselor Education and Supervision, 62(2), 118-131. https://doi.org/10.1002/ceas.12263
Camp, A., Foxx, S., & Flowers, C. (2018). Examining the relationship between the multicultural self-efficacy, empathy, and training of school counselors and their knowledge and skills supporting students experiencing homelessness. Professional School Counseling, 22(1), 1-10. https://doi.org/10.1177/2156759x19867332
Fırat, Y. (2023). Psikolojik danışma ve rehberlik bölümü son sınıf öğrencilerinin üstün yeteneklilere yönelik bilgi düzeyi ve görüşlerinin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi/Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
Fulton, C. (2016). Mindfulness, self-compassion, and counselor characteristics and session variables. Journal of Mental Health Counseling, 38(4), 360-374. https://doi.org/10.17744/mehc.38.4.06
Fulton, C. & Cashwell, C. (2015). Mindfulness‐based awareness and compassion: predictors of counselor empathy and anxiety. Counselor Education and Supervision, 54(2), 122-133. https://doi.org/10.1002/ceas.12009
Güneş-Özdemir, K. (2021). PDR öğrencilerinin otantiklik düzeylerinin çeşitli değişkenlere ve kişilik özelliklerine göre incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
Güzel, A. (2011). Rehberlik ve psikolojik danışmanlık öğrencilerinin biliş üstü becerilerinin çeşitli değişkenler bakımından karşılaştırılması ve empati eğilimleri ile olan ilişkisinin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Hipolito‐Delgado, C., Pharaoh, T., & Hermosillo, J. (2016). Empathy and advocacy: successfully serving communities of color. The Journal of Humanistic Counseling, 55(1), 37-54. https://doi.org/10.1002/johc.12023
İslamoğlu, E. (2023). Herkes için istatistik I. Nobel Akademik Yayıncılık.
Johnson, D. (2018). The relationship between state mindfulness and working alliance among counselors-in‐training. The Journal of Humanistic Counseling, 57(1), 31-50. https://doi.org/10.1002/johc.12065
Kara, A. (2016). Rehberlik ve psikolojik danışmanlık 1. sınıf öğrencilerinin kariyer uyumluluğu düzeylerinin artırılmasına yönelik bir programın etkililiği. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
Kourou, O. (2019). Rehberlik ve psikolojik danışmanlık öğrencilerinin varoluşsal kaygıları ile ait olma düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Gelişim Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Lee, D., Nam, S., Jeong, J., Kim, I., Park, E., & Higgins, K. (2024). Development and initial validation of the counselor self-discrepancy inventory. Research Square, 58(1), 1–14. https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-4001740/v1
Madenüs, F. (2022). Rehberlik ve psikolojik danışmanlık öğrencilerinin geleceğe ilişkin olumsuz beklentileri ve kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Biruni üniversitesi örneği. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Biruni Üniversitesi/Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
Mamayusupova, D. (2020). Rehberlik ve psikolojik danışmanlık öğrencilerinin akademik öz – yeterlik düzeyleri ile eğitim stresi ve akademik kontrol odağı arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
Okyay, C. (2024). Rehberlik ve psikolojik danışmanlık lisans öğrencilerinin kariyer farkındalığı ve stresle başa çıkma tarzları ile gelecek kaygısı arasındaki ilişki: pdr lisans öğrencilerine ilişkin araştırma. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi/Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
Öztürk, F. (2024a). Rehberlik ve psikolojik danışmanlık öğrencilerinin öz-yeterlik ve terapötik ittifak düzeyleri arasındaki ilişkide süpervizyonda değerlendirme sürecinin aracılık rolü. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
Öztürk, İ. (2024b). Rehberlik ve psikolojik danışmanlık lisans öğrencilerinin psikolojik yardım gereksinimleri ve yardım almada karşılaştıkları zorluklar. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Pala, Ş. (2024). Rehberlik ve psikolojik danışmanlık yüksek lisans programı öğrencilerinin çeyrek yaşam krizi deneyimleri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Peisachovich, E., Sombilon, E., Graham, N., Ladha, N., & Silva, C. (2024). Evaluating the effectiveness of empathy-based education in undergraduate nursing: a scoping review. Journal of Nursing Education, 63(6), 367-371. https://doi.org/10.3928/01484834-20240404-01
Quaglia, J., Cigrand, C., & Sallmann, H. (2022). Caring for you, me, and us: the lived experience of compassion in counselors. Psychotherapy, 59(3), 321-331. https://doi.org/10.1037/pst0000412
Richards, J., Petty, E., & Zelenski, A. (2020). Exploring empathy in genetic counseling students and new genetic counselors. Journal of Genetic Counseling, 30(1), 293-304. https://doi.org/10.1002/jgc4.1321
Smith, J., Lassiter, P., & Gutiérrez, D. (2020). Examining the relationship of emotional intelligence and cultural empathy in addiction counselors. Journal of Addictions & Offender Counseling, 41(2), 97-110. https://doi.org/10.1002/jaoc.12083
Tangal, A. R. (2019). Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Öğrencilerinin Kişilik Tipleri ile Bölüm Memnuniyetleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Taş, H. (2021). COVID-19 pandemisi sürecinde uygulamaya konan uzaktan eğitimin paydaş görüşleri bağlamında değerlendirilmesi. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama, 12(23), 23-49.
Tiring, O. (2025). 2025’te yükseköğretim öğrencilerinin yapay zekâ kullanımı: SSCI psikoloji çalışmaları. International Journal of Social and Economic Sciences, 15(1), 1-11.
Turp, H. H. (2017). Rehberlik ve psikolojik danışmanlık öğrencilerinin öznel iyi oluş ve bağlanma stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Atatürk Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
Yavuz, F. (2006). Üniversite öğrencilerinde psikiyatrik belirtiler, öznel iyi oluş, benlik saygısı ve empatik eğilim düzeylerinin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Zorlu, S. (2024). Rehberlik ve psikolojik danışmanlık bölümü öğrencilerinin algılarına göre üniversitenin psikolojik ikliminin öz güven gelişimlerine etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gaziantep Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 International Journal of Unique Glance at Education

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
